Polazna | Srpski | Ture | Subotica - Panonska Barselona

Subotica - Panonska Barselona

Autor
Gradska kuća, Subotica Gradska kuća, Subotica

Neobične kombinacije boja, šarenilo, zaobljene linije fasada ono je što turisti prvo primete u Subotici. Mađarska secesija i mađarski folklor su ostavili traga, mada se ne može prenepregnuti ni sličnost za A.Gaudijem kao jednim od važnijih predstavnika secesije kao umetničkog pravca. Po ovom uticaju, Subotica od sada ponosno nosi naziv Panonska Barselona.

Brojni su objekti koji obeležavaju Suboticu kao evropski grad secesije, a podsećaju nas na čarobne forme i smele kobinacije boja koje je Gaudi koristio u svom zadivljujućem stvaralačkom činu. To su razuzdane, nesputane forme fasada pune zaobljenih linija i valovitih poteza, smele kombinacije boja naspram jednoličnog sivila sa dominantnim formama u ornamentu kao što su list i cvet. Neobične subotičke secesijske građevine sa početka 20 –tog veka:

Galerija savremene umetnosti „Likovni susret“(palata Rajhl) jedno je od najraskošnijih zdanja subotičke secesije, dobila je ime po svom vlasniku i projektantu Ferencu Rajhlu koji je ovo zdanje podigao 1904. godine. Smatra se remek delom tadašnje arhitekture. Osvaja glaziranom i ukrašenom keramikom i linijama koje se uvijaju u svim pravcima.

     

Gradska kuća simbol je Subotice, podignuta je 1910. godine po projektu znamenitih arhitekata Komora i Jakaba. Dekorativnost evropske secesije ovde je dopunjena uticajem mađarskog folklora - šare cveta lale, cvetni nakit od keramike i kovanog gvožđa.

Sinagoga je izgrađena 1902. godine i zadivljujuće je bogatstvo floralnih ukrasa u enterijeru centralne zgrade. Inovativnost se ogleda u upotrebi čelične konstrukcije i gipsa. Restauracija ovog objekta,  smelih i modernih arhitektonskih rešenja, vršila se u nekoliko navrata, a tokom 2013. godine predviđena je rekonstrukcija, spoljašnja i unutrašnja. 

Banka, zgrada na trgu republike, spoj secesije i konstrukcije narodnih kuća. Lučna zgrada sa jedinstvenom podelom fasade i raznolikošću funkcionalnih motiva, žute i plave boje.

Dekorativnost evropske secesije, stila prekretnice, u ovim i drugim objektima subotičkim obogaćena je romantičarskom notom mađarskog folklora.

Graditelji Panonske Barselone stvorili su arhitekturu punu iznenađenja koja i danas zbunjuje i zapanjuje. U to vreme, početkom 20. veka u i oko „svoje“ Barselone Antonio Gaudi se posvećuje izgradnji nekih od svojih remek dela: Kuća Kalvet (1899 - 1904), Kuća Batljo (1905 - 1907), Sagrada Familija (1884 - 1926), Park Guelj (1900 - 1914), Kuća Mila (1905 - 1907).

Upotreba boje i stav da, kako u prirodi, tako i u arhitekturi sve treba da ima boju, krive linije specifičnost su Gaudijeva, a subotička paleta boja i forme u ornamentu neodoljivo nas vuku ka Bareseloni, pa barem na ovakav način da joj se približimo.

Brz razvoj gradova, nagli razvitak privrede uslovljavaju nastanak secesije kao umetničkog pravca. On se razvija ne samo u Subotici, već i na Paliću (Žensko kupalište, Vila Lujza, Vodotoranj), u Somboru (Zgrada Narodnog bioskopa, Palata Vajdinger, Palata Konjović), Apatinu (Zgrada Skupštine opštine), Novom Sadu (Sinagoga, Palata Vinkle, palata Narodne štedionice, Jodna banja...), Zrenjaninu (Vila Elek, Benceova kuća, Šeherezada...), sa istim odlikama: slobodan pristup ornametici, formi i boji.

Na raspolaganju vam je program turističke agencije Magelan koji vam otkriva tajne Panonske Barselone i prikazuje vam kako je jedan od najznačajnijih umetničkih pravaca ostavio pečat u svim sferama života. 

Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter
  • Pošalji prijatelju Pošalji prijatelju
  • Verzija za štampu Verzija za štampu
  • Samo tekst Samo tekst

Tagged as:

Subotica, secesija u Subotici

Oceni članak

0

Newsletter