Đerdapska Klisura

Autor
Đerdapska Klisura Đerdapska Klisura

Ramska tvrđava – Karavan saraj. Utvrđenje Ram se nalazi u blizini srednjevekovnog utvrđenja Lederata, oko 20 km od Velikog Gradišta. Tvrđavu je sagradio sultan Bajazit 1483. godine. Postoji legenda da je naziv dobilo po osnivačima Rima – Romulu i Remu.

Ipak, izglednija je ona istorijska varijanta da je po osnivanju dobilo naziv Ihram. Ali bez obzira na to, ceo ovaj lokalitet već hiljadu godina nosi naziv Lederata. Smatra se da je tokom svojih pohoda ovu tvrđavu koristio i sam Atila Bič Božijivođa Huna. U njoj je poginuo i austrijski grof Loprešti braneći se od Turaka. U neposrednoj blizini Ramske tvrđave nalazi se i stari karavan saraj, nastao pre oko šest vekova. On predstavlja jedini očuvani karavan saraj na teritoriji Srbije. Nedaleko od njega, nalazi se i crkva Svetog arhangela Gavrila, nastala u XIX veku. Tako se može videti skladan odnos dve arhitektonske celine različite namene, od kojih su jednu izgradili Turci, a drugu Srbi.
Golubački grad
Predstavlja izuzetnu zaostavštinu vojne građavine srednjeg veka. Lociranje na desnoj obali Dunava, oko 5 km istočno od istomene varošice. U istoriskim arhivama ovu tvrđavu prvi spominju Mađari 1337. god. Tokom burne istorije srednjeg veka njom su naizmenično vladari Srbi, Mađari i Turci. Među znamenitim istoriskim ličnostima koji su je osvajali bili su srpski knez Lazar, Bajazit Prvi, despot Stefan Lazarević, despot Đurađ Branković i mnogi drugi. Posle silnih ratova i bojeva tvrđava i njeno predgrađe je definitivno bilo potpuno napušteno i opustešeno posle 1867. godine. Današnja varošica Golubac razvila se tek na 5 km od napuštenog grada-tvrđave. Prirodni rezervati u Djerdapskoj klisuri

Bosman – Sokolovac predstavlja jedno od veoma vrednih geoloških nalazišta značajne mezozojske faune i očuvane reliktne flore. Čoka Njalta sa Pesačom je jedan od najbogatijih rezervata retkih vrsta i zajednica. Greben – Boljetinsko brdo je poznat u svetu i kao Mali Kolorado. Greben je prirodni spomenik geološko-geomorfološkog karaktera, sa raznobojnim geološkim slojevima, jako izraženim borama i drugim geomorfološkim oblicima. Šomrda se karakteriše ukrasnim zimzelenim drvećem, koje spada u retke biljne vrste. Ciganski potok je bogat prirodnom orahovom šumom i visokim stablima bukve na krečnjaku.

Lepenski vir Lepenski vir spada među najstarije evropske civilizacije (8000-5500 p.n.e.), čije su civilizacije u Evropi uspostavile složene privredno-društvene odnose. Ovaj lokalitet se nalazi 14 km od Donjeg Milanovca, a naziv je dobio po imenu velikog rečnog vrtloga i uvale u središte Đerdapa. Na ovom mestu pronađena su mnogobrojna planski građena staništa, alatke, nakit i pločice sa urezanim znacima sličnim pismu. Pronađena naselja su hronološki poređana u sedam građevina horizonata. Ono što je karakteristično za arhitekturu ovog doba je da se ne pojavljuju ortogonalne osnove i vertikalni zidovi. Staništa su predstavljena u obliku zarubljenog kružnog isečka. U središtu naselja nalazi se trg, koji je ujedno predstavljao i mesto gde su se obavljali razni rituali. Ukupno je otkriveno 136 objekata, koji su konzervirani i premešteni na viši nivo, kako ne bi bili poplavljeni puštanjem u rad HE Đerdap I.
Trajanova tabla
Trajanova tabla se nalazi na oko 2,5 km zapadno od sela Tekije. Prvobitno je bila postavljena na oko 1,5 km visine iznad nekadašnjeg Rimskog puta. Zbog otvaranja HE Đerdap izmeštena je za oko 30 m na viši nivo. Tabla je rezultat završetka izgradnje ranije započetog Tiberijevog puta. Natpis na tabli sadržao je šest redova, a danas je čitljivo tri i srednji deo četvrtog reda. Ispod natpisa je figura, verovatno Danubiusa. Natpis na tabli glasi: Ipmperator Cezar, božanskog Nerve sin, Nerva Trajan Augustus Germanik, vrhovni sveštenik, zastuik naroda po četvrti put, otac domovine, konzul po četvrti put, savladavši planinsko i dunavsko stenje, sagradio je ovaj put.

Diana
Diana je rimsko utvrđenje iz 101. godine, locirano na visokoj steni u neposrednoj blizini HE Đerdap i Karataša. Ovo utvrđenje predstavlja najveće i najznačajnije utvrđenje na gornjomezijskoj granici nekadašnjeg Rimskog carstva. Prokopavanjem Sipskog kanala, utvrđenje dobija mnogo veći strateški značaj i uspešno čuva granicu prevelike imperije. Diana se kao utvrđeni objekat koristila sve do VI veka. Izgled kastruma odgovara pravougaonom obliku, dimenzija 100 sa 200 m. Bedemi sa uvučenim kulama svedoče o njenoj ulozi tokom burne istorije. Pored svoje vojne funkcije, utvrđenje je predstavljalo i važan ekonomski i svetilišni centar tadašnjeg dela Rimskog carstva. Tokom V veka, Dianu razaraju Huni, ali je nešto kasnije obnavlja car Justinijan.
Fetislam
Fetislam ili kapija mira je sgrađena od strane Sulejmana Veličanstvenog 1524. godine. Na površini od pet hektara, utvrđenje se prostire kao kakav poligon, koji sačinjavaju dve celine: Veliki i Mali grad. Opasano rovom (20-30 m) i visokim bedemom, ovo utvrđenje je bilo izuzetno teško osvojiti, s obzirom da jedna njegova strana izlazi na Dunav. U tvrđavu se ulazilo preko dva pokretna mosta i kapije. Postojala je i treća kapija, koja se koristila u slučajevima kade je bilo neophodno povlačenje preko Dunava. Mermerne ploče sa natpisima iznad kapija, veličale su slavu sultana Mahmuda I. Drugi naziv za Fetislam je i Novi grad, u koji je dolazio i ugarski kralj Sigismund. Ovaj grad je jedan od šest srpskih gradova čiji su ključevi predati knezu Mihajlu 1867. godine.
Trajanov most
Trajanov most se nalazi u blizini sela Kostol, a sagradio ga je Apalodor iz Damaska 105. godine. Most je spajao naselja Kostol i Turn Severin. Dužina mosta se procenjuje na oko 1.130 m, a nosilo ga je 20 stubova. Prilikom gradnje mosta koristila je relativno mala dubina Dunava i ostrvo koje se nalazilo na sredini ove reke. Most je ubrzo srušen i to od strane samih Rimljana, odnosno za vreme cara Hadrijana, zbog sprečavanja ulaska varvarskih plemena iz susedne novoosvojene provincije Dakije. Do danas je sačuvan jedan stub i Kastel pontes – građevina koja je obezbeđivala siguran prelazak preko mosta. Ono što je ostalo zapisano je da se 1858. godine moglo videti ukupno 16 stubova.
Kladovo
Kladovo
Kladovo se nalazi na krajnjem severoistoku Srbije, u podnožju planine Miroč i u oblasti pod nazivom Ključ, koja je dobila ime po velikom meandru Dunava po izlasku iz Djerdapske klisure. Smešteno je neposredno na obali Dunava i pored kopnene saobraćajnice (Djerdapska magistrala) kojom je naša zemlja, preko mosta i graničnog prelaza na HE Djerdap 1 povezana sa istočnom Evropom.

Nastanak naselja
vezuje se za rimski logor na limesu Zanes. Logor razoren od strane Slovena koji na njegovim temeljima grade Novigrad. Izgradnjom turske tvrdjave Fetislam 1524. godine Novigrad sve više gubi slovenski karakter, s obzirom da su Turci na toj lokaciji podigli civilno naselje. Pod današnjim imenom Kladovo se prvi put pominje 1596. godine u jednom austrijskom vojnom dokumentu, u kome je zabeležen napad hajduka na grad i tvrdjavu. Fetislam je predat Srbiji na upravu 1867. godine, a na sadašnju lokaciju Kladovo je izmešteno za vreme kneza Miloša, jer je stara lokacija uz tvrdjavu često bila poplavljena. Kladovo je još 1930. godine bilo označeno kao turističko mesto poznato po kavijaru, groždju, bostanu.  

Turisti
koji borave u Kladovu mogu da posete Arheološki muzej Djerdapa, hram Sv. Djordja koji je izgradjen 1856. godine u vreme Obrenovića, staru čaršiju - trgovačko-zanatski centar iz prve polovine 19. veka nastao izmeštanjem objekata sa lokacija u blizini Fetislama, a koja je zadržala sve gradjevinske i arhitektonske odlike vremena u kojem je nastala.

Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter
  • Pošalji prijatelju Pošalji prijatelju
  • Verzija za štampu Verzija za štampu
  • Samo tekst Samo tekst

Tagged as:

Kladovo, Đerdapska Klisura, Golubac, Lepenski vir

Oceni članak

0

Newsletter