Manastir Pokajnica

Autor
Manastir Pokajnica Manastir Pokajnica

Manastir Pokajnica se nalazi u ataru Starog Sela, odnosno 5 km od centra Velike Plane. Manastirska crkva-brvnara posvećena je Svetom ocu Nikolaju Mirikijskom (letnji Sveti Nikola), odnosno prazniku Prenosa njegovih moštiju, i ulazi u red najznačajnih crkvi ove vrste u Srbiji te je proglašena za spomenik izuzetne vrednosti. Crkvu je, 1818. godine, uz novčanu pomoć Miloša Obrenovića i prekljinjanje Knjeginje Ljubice, podigao knez smederevske nahije Vujica Vuličević u znak pokajanja zbog ubistva svog kuma Vožda Karađorđa. Godina podizanja crkve je urezana u brvno s leve strane ulaznih vrata, a ista godina navedena je i u natpisu na ikoni svetog Đorđa na ikonostasu koji daje podatke o zadužbinaru: “Siju cerkov ogradi gospodar Vujica za spomen, 1818″. Cela građevina leži na kamenim temenjima a građena je od masivnih hrastovih brvana. Crkva ima neuobičajeni oblik elipse i sastoji se iz četiri dela: poluotorenog trema sa šest stubova, priprate-ženskog dela, naosa-broda i oltara nad kojima je tavanica koritasto zasvedena šašovcem. Krov je visok, strm i pokriven krupnom šindrom. Na Ikonostasu sa 25 ikona iz doba građenja crkve nalaze se i carske dveri ispod krsta na ulazu u oltar, rađene u duborezu sa pozlatom. Grčke signature na ikonama upućuju da je njihov autor ili Grk ili neko ko je kopirao grčka dela. To se vidi i na ikoni svetoga Dimitrija, koji kopljem ubija bugarskog cara Kalojana. Crkva je mogla pod naletom Turaka da se rasklopi i prenese na neko sigurnije mesto.Trem i celokupna unutrašnjost crkve popločani su opekom. U porti manastira se nalazi drvena zvonara i konak Zvonara je podignuta zapadno od crkve postavljena je na četiri drvena stuba i pokrivena daskama, a nosi dva zvona. Do 1952 Pokajnica je bila parohijska crkva a sledeće godine je proglašena za muški manastir da bi 1992 zamenila status u ženski manastir i o njoj danas brinu monahinje.

U neraskidivoj vezi sa Pokajnicom je i Radovanjski lug do koga se stiže od crkve i Pokajnice putem do mesta Radovanje oko 3 - 4 km. Postoji tabla za skretanje desno, pa put vodi oko 150 metara na dole, pored restorana Voždova koliba do luga. To je mesto gde je 13. jula 1817. godine ubijen Đorđe Petrović - Karađorđe, vođa Prvog srpskog ustanka.

Po povratku iz Rusije u Srbiju 1817. godine, Karađorđe Petrović je sa svojim pratiocem, pisarom Naumom Krnarom, sklonjen u kolibu od proštaca na trlo Dragića Vojkića u Radovanjskom Lugu, u ataru sela Radovanje. Po nalogu kneza Miloša, 13. jula 1817. godine, pandur Nikola Novaković jataganom je odsekao Karađorđevu glavu, a Nauma ubio puškom. Sahranio ih je u grobu na sto koraka od kolibe prema potoku, bez glava, koje su po naređenju kneza Miloša odrane, preparirane i otpremljene u Carigrad, da bi se stekla naklonost i poverenje Porte. Na mestu drvene kolibe u kojoj se odigralo ubistvo, 1930. godine podignuta je crkva “Zahvalnica”, posvećena Svetom Arhanđelu Gavrilu, zidana opekom u srpsko-vizantijskom stilu.

U crkvi se nalazi ikonostas sa sedam ikona posebne vrednosti i slika “Karađorđe”, ulje na platnu, rad Paje Jovanovića, koja ima svojstvo spomenika kulture. Crkvu je podigao srpski narod u znak zahvalnosti Karađorđu za podizanje ustanka protiv Turaka. Nedaleko od crkve se nalazi veliko razgranato drvo, ploča i drveni krst, koji obelezavaju grob gde je Karadjordje prvobitno bio sahranjen.

Tekst: Dragana Jovanović

Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter
  • Pošalji prijatelju Pošalji prijatelju
  • Verzija za štampu Verzija za štampu
  • Samo tekst Samo tekst
Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter

Tagged as:

Sumadija, manastiri, Manastir Pokajnica

Oceni članak

0