Podunavlje

Autor
Podunavlje Podunavlje

Panonsko more je odavno oteklo i ostavilo niziju u centralnom delu kontinenta. Ravnicom krivudaju mnogobrojne uglavnom plovne reke, koje su povezane mrežom kanala, pa je Vojvodina posebno zanimljivom za nautičare, ribolovce i sve one koji vole da se otisnu niz vodu. Najmoćniji vodeni tok ravnice je reka Dunav. Dunav prelazi mađarsku granicu u neposrednoj blizini Bezdana. Do Bačke Palanke reka je granica između Srbije i Hrvatske. Kod Bezdana se odvaja kanal Dunav – Tisa – Dunav.
Radovi na kanalu su započeti 1795. godine i kažu da su zemljani radovi na kanalu imali duplo veću kubikažu nego oni na Sueckom kanalu. Kod Apatina Dunav prevaljuje svoj 1400. kilometar, na 2880 kilometara dugom putu do Crnog mora. Na padinama Fruške Gore, koje se spuštaju do reke, nalaze se mnogi utvrđeni gradovi. Naspram Novog Sada se izdiže Petrovaradin sa tvrđavom, podignutom u XIII veku. Zovu je Gibraltar na Dunavu. Neobičnost ove tvrđave je stari sat na kome velika skazaljka pokazuje sate, a mala minute. To je učinjeno da lađari sa reke lakše vide koliko je sati. Stari Slankamen leži na mestu gde Dunav naglo skreće na jug i duboko zaseca lesne naslage. Obala se tu stotinak metara vertikalno izdiže nad rekom. Tvrđavu su ovde napravili Rimljani, koji su rado koristili slane izvore tople i hladne vode i isceliteljsku moć slanog peska. Kažu da je lekovitost vode otkrio nekakav grbavac koji se tri nedelje kupao u vodi, a potom se uspravio i otišao. Godine 1906. Slankamen i zvanično postaje banja. Danas se tu nalazi bolnica za lečenje stanja posle moždanog udara i drugih bolesti. Alasi slanu vodu koriste za pripremanje čuvene riblje čorbe. Naspram Slankamena u Dunav se uliva Tisa. Obala od Slankamena do Zemuna je visoka i strmo zasečena. To je najuočljivije kod Surduka gde se deo obale “surduknuo” i napravio prolaz od sela do obale. Surduk je inače turska reč koja označava provaliju. Od Slankamena do Zemuna nailazi se na više uvala u koje nautičari rado svraćaju na piće i riblju čorbu lokalnih alasa.

Zemun se nalazi na ušću Save u Dunav, čvorištu severne vodene granice Balkana. Iz dubina drevne istorije dolaze legende o tome da je baš ovim vodenim putem plovio Jason na lađi Argo, bežeći sa zlatnim runom pred progoniteljima, a da je posle njega i Odisej na povratku iz Trojanskog rata iz Crnog mora uplovio u Dunav, pa kod današnjeg Beograda skrenuo u Savu i tako otkrio da je Balkan poluostrvo, sa severa omeđeno plovnim rekama.

Danas ušće Save u Dunav razdvaj tvrđave na zemunskom Gardošu i beogradskom Kalemegdanu. Novija istorija beleži da su se one često gledale kroz topovske cevi. Danas, srećom, oba grada predstavljaju jednu celinu, a sa starih tvrđava su uklonjeni topovi. U beogradsku luku uplovljavaju samo bele lađe, a rečne obale su zaposeli nebrojeni splavovi - kafane, koji noći ova dva grada čine najveselijim u celoj jugoistočnoj Evropi.

Nešto niže, kod Pančeva, u Dunav se uliva Tamiš. Kod Smedereva, na desnoj Dunavskoj obali, podignuta je tvrđava, kojom je poslednji srpski despot Đurađ Branković pokušao da od najezde Turaka spase evropski duh Balkana.

Tekst: Dragan Bosnić

Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter
  • Pošalji prijatelju Pošalji prijatelju
  • Verzija za štampu Verzija za štampu
  • Samo tekst Samo tekst
Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter

Tagged as:

Fruska Gora, Gornje Podunavlje, Vojvodina, Dunav, Sava

Oceni članak

0