Polazna | Srpski | Destinacije | Prvi svetski rat na teritoriji Srbije | Prvi svetski rat na teritoriji opštine Krupanj

Prvi svetski rat na teritoriji opštine Krupanj

Autor
Mačkov kamen Mačkov kamen

Mačkov kamen
Na planini Jagodnji, udaljen 12 km od Krupnja nalazi se Mačkov Kamen, poprište srpske i austrougarske vojske u Prvom svetskom ratu. U spomen na te slavne dane podignuta je kosturnica od granitnih blokova u vidu kapele sa zvonikom. Projekat za ovaj spomenik uradio je poznati srpski arhitekta Momir Korunović. Predsednik odbora za podizanje spomenika na Mačkovom kamenu bio je Ljuba Jovanović - tadašnji predsednik Narodne Skupštine Srbije, potpredsednik Đorđe Vajfert guverner Narodne banke, a generalni sekretar Dr. Arčibald Rajs. Prostor na kome je podignuta Spomen kosturnica na Mačkovom kamenu danas je značajno izletište u Opštini Krupanj. Visoravan pokrivena lekovitim travama, planinskim cvećem, pečurkama, zimzelenim i listopadnim šumama, sa više vrsta divljih životinja, stazama za skijanje, sankanje i  šetnje pogodna je  za razvoj i letnjeg i zimskog turizma.

Stara crkva Sv. Vaznesenja Gospodnjeg u Krupnju sagrađena 1842. godine,a pored nje je sagrađena nova Crkva spomen-kosturnica Sv. Vaznesenja Gospodnjeg  koja se nalazi  u najužem delu centru Krupnja, delo arhitekte Momira Korunovića - zadužbina  Karađorđevića. Gradnja crkve je trajala od 1920 do 1931 god., a reč je o spomeniku podignutom sa ciljem da podseća na tragične i slavne trenutke naše novije istorije. Crkva je sagrađena kao spomen korsturnica »dostojna onih koji će u njoj večno počivati«. U kripti crkve nalaze se 74 lobanje (više nego u Ćele kuli)  ratnika palih u bici na Mačkovom kamenu. Crkva je jednokupolna građevina, sažetog, upisanog krsta, neovizantijskog stila, sagrađena od Rađevskog granita. Dveri ikonostasa Stare crkve rad su ruskih majstora iz 19. veka, a freske su delo akademskog slikara Nastasijevića. Nedeljom i praznikom vernici mogu da prisustvuju liturgiji i duhovnom pojanju crkvenog hora” Sv.Tri Jerarha”(www.pojanje.org.yu). Godine 1994. sagrađen je zvonik, sa zapadne strane, visine 22m i stilski drugačiji od same crkve.



Bela Crkva
Spomen zgrada stare škole u kojoj se nalazila bolnica u I Svetskom ratu su objekti pod zaštitom države. U porti Crkve Sv. Đorđa u Beloj crkvinalazi se grob Darka Ribnikara, učesnika bitke na Mačkovom Kamenu.

Nadežda Petrović,
slikarka i bolničarka (11.10.1873-3.4.1915)
Formacijski je pripadala Dunavskoj diviziji, koja je na Mačkov kamen, na Jagodnju, stigla nakon četvorodnevnog marša, sa položaja u Sremu. Sve vreme borbi, bila je u bolnici, neposredno uz ratište.

"Borbe vođene na tom položaju bile su više no ogorčane i očajne, borbe za istrebljenje. Svi komandiri četa, komandiri bataljona, vodnici, pet komandanata pukova, pet potpukovnika iz devetog IV prekobrojnog, IV prvog i drugog poziva i 64 oficira iz 18 puka izginulo je i smrtno ranjeno, a vojnika upravo je ostalo na polovini iz sviju pukova. Ima četa koje su ostale od 450 ljudi na 120. Ranjenika smo imali na 4.000 i ja mišljah poludeću od jada i čuda. Imala sam krizu nervnu tako da kada su nam bili doneli 20 oficira teško ranjenih…“.

Obolela je od tifusa i umrla je u Valjevskoj bolnici, u martu 1915. godine.
 
Princ Đorđe Karađorđević,
(27.avgust 1887 - 17. oktobar 1972)
Sin kralja Petra I. Učesnik Balkanskih ratova i Prvog svetskog rata. Teško je ranjen na Mačkovom kamenu.


Tekst pripremila:
Turistička organizacija opštine Krupanj

Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter
  • Pošalji prijatelju Pošalji prijatelju
  • Verzija za štampu Verzija za štampu
  • Samo tekst Samo tekst

Tagged as:

Zapadna Srbija, Krupanj, Prvi svetski rat

Oceni članak

0

Newsletter