Nišava

Autor
Sićevačka klisura Sićevačka klisura

Moravsko-vardarska dolina je neosporno najvažniji putni pravac Balkana. Važna raskrsnica na tim putu je grad Niš. Kroz uzanu klisuru reke Nišave vodi najkraći put koji povezuje Evropu sa Carigradom odnosno Azijom. Medju prvima su kroz uzanu klisuru prošli Kelti. Oni su ostavili malo materijalnih tragova ali su reku nazvali poetičnim imenom Vilina reka. Po njoj je i grad dobio ime Vilin grad odnosno Naiss.

 

U doba cara Marka Aurelija Niš postaje municipijum a ubrzo i kastrum, odnosno centar provincije Mezije. Dolinom Nišave Rimljani grade vojni put-Via Millitaris. Pored puta u lepom ambijentu Viline reke car Konstantin (rodjen u Nišu) gradi rezidenciju Medijanu. Car Konstantin je bio jedan od najznačajnijih vladara starog Rima. Tokom njegove vladavine Naissus je bio važan kulturni, verski i ekonomski centar. Rim je Vizantiji u nasledje ostavio strateški važno Ponišavlje na koje su kidisali mnogobrojni osvajači koji su nadirali sa severa. Na grad Nisos napadaju Huni, Goti, Ugari i Sloveni. Slovenski prodor je najdublji i kada je Stefan Nemanja priključuje Niš srpskoj državi 1187 godine to je već bio slovenski grad. Tokom dva veka vladavine Nemanjići značajno utvrdjuju gradove Niš i Pirot. Pored Nišave su, osim vladajuće dinastije, značajne zadužbine ostavili Dejanovići, Mrnjavčevići i mnogi nepoznati ktitori. Na najatraktivnijem delu Sićevačke klisure je kralj Milutin podigao skromno zdanje manastira Bogorodice Sićevo. To možda i nije najznačajniji manastir u priobalju Nišave ali je svakako najslikovitiji.

Tri godine pre propasti srpske države na Kosovu (1389. godine) Niš a sa njim i cela dolina Nišave padaju u turske ruke. Oslobodjen je tek posle pet vekova turske vlasti. Dva najznačajnija spomenika iz turskog perioda su tvrdjava u Nišu i Ćele-kula, stravično zdanje koje su Turci napravili od 952 glave srpskih ustanika. Ovaj spomenik je sačuvan na insistiranje francuskog pesnika Lamartina.
Dolinom Nišave danas prolazi pruga kojom je nekad prolazio Orijent ekspres. U uzanoj Sićevačkoj klisuri se uz prugu pored reke stisnuo i put. Visoko na stenama, tačno naspram manastira Bogorodica Sićevo se nalazi slikovito selo Sićevo u kome je slikarka Nadežda Petrović osnovala slikarsku koloniju 1905. godine. Selo je kao i cela niška regija poznato po vinogradima iz kojih se dobijaju visokokvalitetna vina.

Tekst: Dragan Bosnić

 

 

Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter
  • Pošalji prijatelju Pošalji prijatelju
  • Verzija za štampu Verzija za štampu
  • Samo tekst Samo tekst
Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter

Tagged as:

Nis, Južna Srbija, Sićevačka klisura

Oceni članak

0