Dragan_Bosnic

Đerdap, tragom rimskih legija

Iako nije najduža Dunav je svakako najznačajnija evropska reka. Preseca kontinent od severozapada do jugoistoka i spaja preko sistema kanala Severno i ...

Soko banja, Soko grad

Prostor oko planine Rtanj u istočnoj Srbiji je još rimskim carevima bio jako zanimljiv. Tu su se nalazila važna naselja i carske ...

Hej salaši na severu Bačke. Gde se sada dobro jede

Peščare u Vojvodini su jedno sećanje na prostrano more koje nepovratno oteklo kroz Djerdapsku klisuru. Na severu Bačke, uz madjarsku granicu, nalazi se Subotička peščara. Njena mnogobrojna ulegnuća su popunile vode pa se od Subotice ka istoku u nizu prostiru Palićko, Ludoško, Slano i Krvavo jezero. Teško pristupačno i močvarno Ludoško jezero su ljudi od davnina izbegavali i danas je to zaštićena zona nebrojenih ptica močvarica. Susedno, Palićko jezero je oivičeno lepim parkovima, bajkovitim zdanjima, vinogradima i ponekim salašom. Nekad je to bilo omiljeno letovalište evropskih bogataša, posećeno kao Visbaden, Sent Moric ili Karlove Vari. ... [dalje]

Priča o trubi

Put za Guču, od Čačka, vodi preko planine Jelice. Na najvišoj tački puta, na prevoju, se nalazi kafana od koje se pruža lep pogled na pitomo i oku ugodno Dragačevo. Prohladno letnje jutro je ispunilo kotlinu pramenovima magle pa se setih priče koju sam čuo u dragačevskom selu Goračići. Po tom kazivanju nekad se prostor Dragačeva nalazio na dnu prostranog jezera. Stanovnici koji su tada živeli na obalama jezera su vezivali svoje čamce za kamene stubove koji se i danas mogu videti na vrhovima Jelice. Vremenom je voda sebi probila put izmedju Ovčara i Kablara i otekla u Panonsko, odnosno Crno more. Pri tome je stvorila jednu od lepših evropskih klisura a dno jezera je postalo pitomo i plodno Dragačevo. ... [dalje]

Homoljske šume

Sve što nam je poznato o Mesopotamiji je zapisano na glinenim pločicama. Egipćani su svoje priče ispisali na papirusu a antička Helada i Rim su poruke potomcima ostavili na kamenu. Vizantija je značajnije zapise ostavila na pergamentu-štavljenoj koži. Civilizacija Evrope je opismenjena zahvaljujući gustim bukovim šumama. Kelti, Sloveni i Germani su pisali na brezovoj kori, bukovom listu ili daščici presvučenoj voskom koju su kod nas nazivali – voskoleska. Tragovi te bukvalne pismenosti se vide u mnogim nazivima. Englezi čitaju knjigu (buk), Rusi svoja slova nazivaju bukve a i mi prva slova učimo na listovima bukvara. Najkvalitetnije bukove šume kod nas se nalaze na Boranji i okolnim planinama Zapadne Srbije. ... [dalje]

Svrljiški Timok

Pruga koja spaja Niš sa Zaječarom, odnosno Borom i Negotinom je napravljena krajem XIX veka i bila je veliki izazov za projektante a još veći za neimare. Na deonici od Svrljiga do Knjaževca pruga se probija kroz kanjon Svrljiškog Timoka ali ne prati njegov izuvijani tok već put skraćuje kroz 32 tunela i preko približno istog broja mostova. Nekad je značajan broj putnika išao do prve stanice Rgošta, banje koja se do tridesetih godina prošlog veka ravnopravno takmičila sa Sokobanjom. Kada je Banja bila na glasu a posetioci mnogobrojni, nastala je i izreka Ićićemo do Rgpšta pa šta košta. ... [dalje]

Kovilj - Selo na kraju sveta

Na tridesetom kilometru autoputa koji povezuje Novi Sad i Beograd nalazi se selo Kovilj. Put prolazi pored sela i posle par kilometara premošćuje Dunav kod Krčedina na sremskoj obali. Selo je nalik mnogim ravničarskim selima – razvučeno u nekoliko dugačkih šorova nad kojima se izdižu samo tri crkvena zvonika. Kuće su lepe, starinske i sveže okrečene. Električni stubovi su često okićeni velikim gnezdima u kojima stoje po dve, tri pa i više roda. Veliki rukavac Arkanj dopire do samog sela a ni Dunav nije daleko. Ukupan ambijent deluje jako prijatno i smirujuće kao u staroj pesmi – Lepa Pava u Kovilju spava… ... [dalje]

Deliblatska peščara

Deliblatska, Banatska ili Velika peščara je jedno od geoloških nasleđa Panonskog mora. Iako je zovu i “mala Sahara”, na prostoru od skoro tri stotine kvadratnih kilometara teško je naći išta nalik na pustinju. Jugoistočni delovi peščare su naborani i peščane dine su uočljive, ali ceo prostor je pokriven gustom vegetacijom. Početkom XIX veka na pesku, koji je košava raznosila, posađene su prve sadnice. Velika prostranstva su pokrivena bagremom, borom, klekom i brezom. U centralnom delu peščare nalazi se selo Sušara, okruženo voćnjacima i vinogradima. Južni delovi su bogatiji vodom, pa je na prostranim stepama razvijeno stočarstvo. ... [dalje]

Obedska bara

Kažu da je Angelina, majka despota Đurđa Brankovića spas od Turaka našla na skeli koja je prelazila Savu. Skela se nasukala na istočni deo bare i od njenih ostataka je napravljena crkva brvnara. Kasnije je Angelina osnovala ženski manastir Obed po kome je i bara nazvana Obedska bara. Pre 150 godina za baru se zainteresovao Eduard Hodek iz Prirodnjačkog muzeja u Beču i oduševljeno je izjavio da je to pravi ptičiji Eldorado. Dvadeset godina kasnije carska porodica je dekretom zaštitila ovo područije. Tako je Obedska bara postala prvo zaštićeno područije u Evropi odnosno drugo u svetu (posle Jeloustonskog parka). ... [dalje]

Vranje Bore Stankovića

Kada krenete “južnom prugom” ka Vranju, već od Niša vam privlači pažnju dijalekt koji se povremeno nalazi na granici razumljivosti. U vozu se pored mnoštvo naroda koje ide na pijacu, nalazi bar po jedna grupa trubača koji dolaze ili odlaze iz Vladičinog Hana ka jugu. Da skrate vreme, zasviraju po neki čoček tako da se skori dolazak u Vranje može osetiti i čuti. Medjutim, već prvi pogled na industrijsku zonu, široke ulice i nizove solitera zamagljuje sliku grada meraka i derta. ... [dalje]

Reka Toplica. Reka koja teče uzbrdo

Jug Srbije je poznat po minerlnim i termalnim vodama pa se jedna prostrana regija u tom delu naziva Toplici. Kraj je dobio ime po istoimenoj reci koja nastaje od mnogobrojnih potočića i rečica čije izvorište se nalazi na Kopaoniku, Radan i okolnim planinama. Na tom prostoru su poznate Prolom, Lukovska i Kuršumlijska banja ali i mnogi lekoviti izvori za koje znaju samo meštani. ... [dalje]

Udahnite punim plućima - Mionica

Pokojni satiričar Vib je zapisao da Seljaci prodaju žito a kupuju hleb, prodaju mleko a kupuju sir, pa ispada da seljaci na selu žive samo zbog čistog vazduha. Nažalost čist vazduh nije dovoljan za život pa su sela opustela. Ostali su samo starci a deca seoskim dvorištima protrče samo tokom vikenda ili nekog praznika. Pa i seoske kuće su trošne i vremešne kao njihovi domaćini. Zato je pravo iznenadjenje kad u relativno zabačenom selu vidite imanje dostojno elitnih gradskih četvrti i domaćicu mladu i lepu kao da je sišla sa modne piste. ... [dalje]

Jablanica

Kažu da je Bog, kad je stvarao Valjevo, bio na velikoj muci. Načiniti grad kojim bi Valjevci bili zadovoljni nije mala stvar. Smestio ga je u plodnu ravnicu, okružio lepim planinama i podario mu četri reke. Ustvari, reke Gradac, Jablanica i Obnica se u gradu spajaju i dalje teku kao Kolubara. Koritom Obnice otiču kiše i snegovi sa planine Medvednik. Reka Zabava se baš lepo zabavlja na svom toku od Maglješa. Povremeno zažubori pa nestane u suvom uzanom kanjonu. Tek kad postane Gradac, napravi jednu od najlepših rečnih klisura kod nas. ... [dalje]

Planina Tara

Na zapadu Srbije, gde reka Drina pravi dve najveće krivine, nalazi se planina Tara. Reka je okružila planinu sa tri strane i stvorila klisuru duboku do hiljadu metara. Strme padine obrasle gustim šumama su je učinile gotovo nepristupačnom . Jugoistočna strana, koja se preko prevoja Šargan naslanja na Zlatibor, je malo prohodnija. Zaboravljena od vremena Tara je sačuvala bogato nasledje iz perioda pre ledenog doba. Medju visokim, tananim stablima nebrojenih smrča i jela na Tari se posebno izdvaja omorika, carica svih endemita Evrope. ... [dalje]

Nišava

Moravsko-vardarska dolina je neosporno najvažniji putni pravac Balkana. Važna raskrsnica na tim putu je grad Niš. Kroz uzanu klisuru reke Nišave vodi najkraći put koji povezuje Evropu sa Carigradom odnosno Azijom. Medju prvima su kroz uzanu klisuru prošli Kelti. Oni su ostavili malo materijalnih tragova ali su reku nazvali poetičnim imenom Vilina reka. Po njoj je i grad dobio ime Vilin grad odnosno Naiss. ... [dalje]

Resava - Manastira Manasija

Beljanica je kraška planina na istoku Srbije. Ime je dobila po belim, stenovitim vrhovima koji se upadljivo izdižu iznad padina obraslih gustom bukovom šumom. Na južnoj strani planine izvire reka Resava. Na najvećem delu svoga toka reka protiče kroz guste šume. Zbog nebrojenih resa koje se nadvijaju nad vodom, reka je dobila ime Resava. U svom izvorišnom delu Resava protiče kroz prašumu Vinatovaču. Kanjonski deo Resave je dugačak oko 25 kilometara. Nedaleko od ušća Kločanice u Resavu, nalazi se naselje Lisina. Tu se u Resavu uliva rečica Vrelo. Kratkog toka ali bogata vodom rečica pravi jedan od najlepših vodopada u istočnoj Srbiji. ... [dalje]

Reka Jerma

Reka Jerma izvire kod sela Klisura, par kilometara istočno od Vlasinskog jezera. Prelazi u Bugarsku, probija Trnovsko Ždrelo i potom se vraća nazad u Srbiju. Tu ona razdvaja masiv Greben i Vlaške planine. U prostranom Pirotskom polju Jerma se uliva u Nišavu. Pored reke su Rimljani pravili svoje letnjikovce a srpska vlastela manastire. I jedni i drugi su imali oko za lepotu klisure i potrebu za lekovitim banjskim vodama. ... [dalje]

Planina Jastrebac

Pričaju ljudi da je nakad davno na visokom i golom planinskom vrhu jastreb svio gnezdo. Na grančicama koje je nosio u kljunu nalazile su se i semenke koje su mu ispadale po planini. Vremenom je na planini niklo visoko drveće a planina je nazvana Jastrebac. Pomenuti jastreb je izdašno rasipao semenje jer je Jastrebac verovatno najšumovitija planina Srbije. Guste šume čine planinu bogatom i vodenim tokovima koje iz planinske utrobe izvlače pored lekovitih minerala i respektujuću količinu zlata. Retki ispirači zlata u Srbiji tvrde da posle Peka vode Jastrebca i Kopaonika nose najviše zlata. Za stanovnike Kruševca i Prokuplja koji se nalaze u podgorini Jastrepca najveće blago su šume i vode Jastrebca. ... [dalje]

Kanjon Pčinja

Reka Pčinja izvire ispod Dukat planine na krajnjem jugoistoku Srbije. Nepunih dva kilometra od Trgovišta, na desnoj obali reke, se izdižu moćne kupaste stene koje stanovnici nazivaju Vražiji kamen. Kamene kupe su visoke pedesetak metara i na vrhu jedne od njih se nalazi mala crkva iz četrnestog veka. Crkva je posvećena Bogorodici. Meštani dolaze u crkvu ali se nerado venčavaju i krste decu u crkvi. Priča se da su se u crkvi venčali bogat mladić I sirota devojka uprkos protivljenju roditelja. Kada je venčanje obavljeno, gočobija je udario u goč, da počne slavlje. Konj ispod mladoženje se uplašio i propeo I on je pao u ponor. Mlada je skočila za njim. ... [dalje]

Požega

U prostranu Požešku kotlinu se sliva reka Skrapež sa severa, Moravica sa juga i Đetinja sa zapada. Na istok legano otiče Zapadna Morava ka tesnacu između Ovčara i Kablara. Prohodnim rečnim dolinama su došli prvi stanovnici u plodnu kotlinu pre više od četriipo milenijuma. Plemena su dolazila i odlazila ali kotlina je bila stalno nastanjena. O tome svedoči ilirska nekropola, rimske iskopine, srednjevekovni manastiri… Požega je i danas značajna drumska i pružna raskrsnica. Pruga ne vodi samo dolinom Moravice iako je u Ivanjici poodavno napravljena zgrada železničke stanice. Požega je železničkim i drumskim saobraćajem dobro povezana sa svim krajevima Srbije a kako ima zanimljivu okolinu mogla bi da postane značajna turistička destinacija. ... [dalje]

Prolom Banja

Desetak kilometara severnije vode su prošle kroz blagotvornije slojeve i izbile kod sela Prolom. Ove vode su niskomineralizovane sa velikim brojem minerala u malim količinama. i imaju izraženo prirodno diuretičko i bakteriostatno dejstvo. Pogodne su pri lečenju bolesti bubrega, mokraćnih kanala, organa za varenje, perifernih krvnih sudova, vanzglobnog reumatizma i bolesti kože. Pored pomenute Đavolje varoši i u neposrednoj blizini banje se nalazi i crkva-brvnara posvećena svetom knezu Lazaru. ... [dalje]

Đerdap

Iako nije najduža Dunav je svakako najznačajnija evropska reka. Preseca kontinent od severozapada do jugoistoka i spaja preko sistema kanala Severno i Crno more. Na njegovim obalama se nalaze četri evropske prestonice, stari gradovi koji su sprečavali najezdu osvajača i nebrojeni mostovi koji povezuju njegove široko razdvojene obale. To je najznačajnija evropska saobraćajnica i put kojim rado plove turistički brodovi. Dunavom je oteklo i Panonsko more. Najlepši deo reke se nalazi upravo na mestu gde su reka i more provalili bedeme Karpata. Možda je baš taj priliv vode u Crno more doveo do prodora vodene mase kroz Bosfor i Dardanele i stvorio mit o Atlantidi, odnosno biblijski potop. ... [dalje]

Kosjerić

Reka Skrapež je skrpljena od više malih rečica koje izviru na južnim padinama Povlena, Maglješa i Maljena. Pored reke se provlači deonica Barske pruge koja spaja Valjevo sa Kosjerićem i Požegom. Leva rečna obala se blago izdiže ka Maljenu i poznatom odmaralištu Divčibare koje se nalazi na njegovom zaravnjenom vrhu. Na desnoj, brežuljkastoj obali se nalaze gradić Kosjerić i slikovita planinska sela. Na padinama Povlena se nalazi selo Donji Taor. Iznad sela na Taorskim vrelima počinje svoj tok najveća i najlepša sastavnica Skrapeža. Voda se preliva preko bezbrojnih bigrenih terasica i oslikava najlepši prizor Srbije. ... [dalje]

Pusta reka

Na zapadnoj strani planine Kukavice se nalazi široka, plodna dolina. Dolinu preseca reka koja se posle obilnih kiša izlivala daleko van korita. Kažu da je jednom prilikom u nabujaloj reci smrt našlo devetoro braće. Od tada se i reka i dolina zovu Pusta reka. U međuvremenu je napravljeno veštačko jezero i više nema poplava ali ime je ostalo. Na obodu Puste reke se nalazi veliko arheološko nalazište Caričin grad. Ovaj grad je podigao car Justinijan u šestom veku. Naselje Justinijana Prima ima tri utvrđena dela; Akropolj, Srednji grad i Donji grad. Otkriveno je devet bazilika puno javnih i rezidencijalnih zgrada. ... [dalje]

Srbija među šljivama, Valjevska Podgorina

Valjevske planine su produžetak starovlaške visije i pružaju se zapadno od Valjeva ka ravnoj Mačvi. Lanac planina započinje Maljen na koji se nadovezuje Povlen, Jablanik pa uporedo Bobija i Medvednik a potom Sokolska planina, Jagodnja, Boranja i na kraju se Gučevo strmo spušta ka Loznici. Planine nisu mnogo visoke, najviša tačka lanca Mali Povlen dostiže do1347 metara, ali su teško prohodne. Guste šume i duboki rečni kanjoni su nevoljno propustili uzane i krivudave puteve da spoje raštrkane zaseoke koji su se ugnezdili na strmim planinskim padinama ili ušuškali u toplim, nevelikim župama. ... [dalje]

Dvorci Vojvodine

Na teritoriji Vojvodine postoji 28 dvoraca. Neki od njih su sačuvali stari sjaj i postali su muzeji. Drugi su pretvoreni u turističke objekte ili škole. Priča o vojvođanskim dvorcima je priča o bogatim porodicama Duđerski, Lukač, Stratimirović… Dunđerski su najprisutniji u istorijskim podacima, u poeziji i legendama. Došli su iz Gackog krajem XVII veka. Kažu da je Avram Dunđer radio kao nadničar i da je iskopao ćup zlata. Njegov sin Gedeon – Geda je za taj novac kupio imanje kod Bečeja. Najbogatiji član porodice je bio Lazar Dunđerski. Imao je ćerku Lenku i bio je veliki prijatelj pesnika Laze Kostića. Laza je bio zaljubljen u Lenku, mladu, lepu i obrazovanu ćerku svoga prijatelja. ... [dalje]

Kablar

Smatra se da najlepši prizor koji u Srbiji može da se vidi je pogled koji se sa Kablara pruža na susedni Ovčar i izuvijane meandre ... [dalje]

Od Starog Slankamena do Surduka

Stari Slankamen se nalazi na poslednjim obroncima Fruške Gore, na mestu gde je Dunavu dosadilo da obilazi ovu dugačku planinu. Tu je on, primivši Tisu ... [dalje]

Zima na Torničkoj Bobiji

Četnički major Dragoslav Račić je tokom ratnih godina na planini Bobiji podigao crkvu-brvnaru i školu. Kažu da je bio korektan prema stanovništvu čime je zadobio ... [dalje]

Rajačke pivnice - Selo boga Bahusa

Od davnina su vinogradari smatrali da vino mora da odstoji u tišini, izvan ljudskih naselja, daleko od stoke, njene buke i mirisa. Zato su u ... [dalje]

Kanjonom Temske i Toplodolske reke

Nedavno je Politika u rubrici “Da li znate” , u nekoliko redaka opisala neobični kanjon reke Temske. Članak je bio zanimljiv, kratak i provokativan, što ... [dalje]

Kapije reke Vratne - Rajske dveri i brana za demone

Od izvora na Velikom Grebenu, do ušča u Slatinastu reku, reka Vratna pređe nepunih dvadeset kilometara. Slicna je po dužini toka i bogatstvu vodom mnogim ... [dalje]

Stara planina - razvoj turizma

Masiv Stare planine sa svojih stotinak kilometara dužine prirodno razdvaja Srbiju i Bugarsku. Verovatno je to i bio razlog zamiranja planine koja je godinama ostala ... [dalje]

Čudo na Šarganu

Tara i Zlatibor su dve najlepše planine Starovlaške visije na zapadu Srbije. Podjednako su lepe a potpuno različite. Naspram beskrajnih livada Zlatibora izdižu se guste ... [dalje]

Krajinske pivnice

Pivnice ili pimnice kako ih nazivaju meštani su vinski podrumi u kojima se vino pravi i čuva daleko od naselja, buke i mirisa stoke. Nekad ... [dalje]

Bele vode Crnice

Graditelji manastira u srpskoj srednjevekovnoj državi kao da su predosećali zlu kob koja čeka njihovu državu tokom narednih vekova pa su svoje zadužbine gradili u ... [dalje]

Grad Požarevac

Priča o Požarevcu bi mogla da počne od Bronzanog doba sa kličevačkim idolom ali kako je pomenuti idol nestao u požaru tokom Prvog svetskog rata, ... [dalje]

Kanjon Mileševke

U epskoj pesmi Ženidba Dušanova, čast i nevestu srpskog cara spašava njegov sestrić Miloš preobučen u čobana. Jedan od tri zadatka koje je Miloš obavio ... [dalje]

Taorska vrela - Skrapež

Čuveni proroci iz Kremne, Mitar i Miloš Tarabić su pre više od sto godina rekli da će crne zmije popiti rečne izvore. Tada je to ... [dalje]

Borački krš, proleće u Gruži

Gruža, dolina ružom rimovana je najpitomiji deo Šumadije. Čak je i ćudljiva reka Gruža ukroćena i pretvorena u veliko jezero. Severno od jezera, prema visovima ... [dalje]

Vodopadi Sopotnice - Voda vrednija od sreće

Kada put i pruga za Podgoricu napuste prostrane pašnjake Zlatibora i Zlatara zavlači se u uzanu klisuru Lima. Brza reka i mračna klisura, u koju ... [dalje]

Turizam na Starom Vlahu

U okruženju Zlatibora, Zlatara, Kopaonika i crnogorskih planina, Prijepolje nikad nije uspelo da pokaže raznolikost i lepotu svog atara. Dovoljno je pogledati spisak zaštićenih kulturnih ... [dalje]

Konji koji jure

U Vojvodini žive nebrojene nacije, a svima je zajedničko da vole dobro vino, dobre konje, lepe snaše, dobre tamburaše i senovite salaše. Konji su ukras ... [dalje]

Stolovi - Planina pod kojom je stolovao Sveti Sava

Planina Stolovi se nalazi jugoistočno od Kraljeva. Zauzima prostor između Ibra, Kameničke i Gvozdačke reke. Stolovi se zvezdasto spuštaju sa vrhova Čiker ( 1324m ) ... [dalje]

Ispiranje zlata na Peku

Želja za sticanjem bogatstva preko noći je stara koliko i ljudska zajednica. Danas je to LOTO ili kviz Postanite milioner, u srednjem veku su alhemičari ... [dalje]

Jelica - planina lepa kao devojka

Put za Guču, od Čačka, vodi preko planine Jelice. Trasa je neuobičajeno krivudava pa se stiče utisak da su putari zaobišli svako drvo, retke kuće ... [dalje]

Dugo putovanje na Babin zub

Na visovima Stare planine sneg se obično zadržava do Đurđevdana. Tada pastiri ritualno prinose žrtvu Svetom Đorđu, zaštitniku pastira i kreću u planinu. Taj običaj ... [dalje]

Levačke priče

Levač je južni deo Šumadije tik uz Zapadnu Moravu. Stisnut je između Juhora i Gledićkih planina a na Veliku Moravu izlazi preko brežuljkastog Temnića. Krenuo ... [dalje]

Ko se boji vuka još…

Jaganjci mali obratite pažnju mnogi bi vas rado videli na ražnju. Na Staroj planini stado od stotinak ovaca više i nije uobičajeni prizor. Nije uobičajeno da ... [dalje]

Rajac - Kad planina postane dom

Krajem četrdesetih godina su čika Duško Jovanović, Bane Kuzmanović i Mile Jovanović krenuli na svoju uobičajenu planinarsku vikend turu. Ovog puta je na ... [dalje]

Topola i Aranđelovac

Pričaju ljudi da je ispod brda Oplenac nekad rasla velika razgranata topola. Od razgranatog stabla su se granali i putevi na sve četri ... [dalje]

Ostrovica - stari gradovi

  Ostrovica je planina vulkanskog porekla. Nalazi se u centralnom delu Šumadije, sverozapadno od Rudnika. Mnogi ovu 758 metara visoku vulkansku kupu svrstavaju u ... [dalje]

Podunavlje

Panonsko more je odavno oteklo i ostavilo niziju u centralnom delu kontinenta. Ravnicom krivudaju mnogobrojne uglavnom plovne reke, koje su povezane mrežom kanala, pa je ... [dalje]

Zlatibor

Najslikovitiji deo Starog Vlaha, Rujno je do početka XIX veka bio retko naseljen i lepim proplancima su gospodarili vuci i medvedi. Prve kuće ... [dalje]

Detalji o autoru

Dragan_Bosnic

Pregledaj arhivu

2012