Zapuštena groblja srpskih ratnika

By
groblje u selu Grunište - Makedonija groblje u selu Grunište - Makedonija

Ukupno je, u zemlji i inostranstvu, evidentirano preko šest hiljada srpskih vojničkih grobalja. O večnim počivalištima boraca iz Prvog Sv. rata u zvaničnoj dokumentaciji u Srbiji i nema podataka. Zaboravljena od države, prepuštena zubu vremena, srpska vojnička groblja na Kajmakčalanu i njegovim padinama, od proboja Solunskog fronta propadaju, a neka manja i nestaju.

Zarasla u šumu i u oštro trnje, prekrivena mahovinom i gustim žbunjem, u makedonskim selima u blizini Bitolja i planine Nidže na putu ka Kajmakčalanu, rasuta su potpuno zaboravljena groblja srpskih vojnika izginulih u Prvom svetskom ratu.

Od jednog groba usamljenog u gustišu ili na livadi, dva ili tri kraj puta u travi do kolena, do počivališta više od dve stotine sahranjenih pod gustim jelama i pod debelom mahovinom - svi govore o srpskoj nebrizi prema neizbrisivim tragovima naše istorije kojoj se celi svet divio.

Za mnoga ta groblja, pogotovu pojedinačne grobove, u zvaničnoj dokumentaciji za to zaduženih institucija u Srbiji se i ne zna da postoje.

Prošle godine, u septembru, u dvodnevnoj akciji koju je organizovao vođa puta Stanoje Stojković iz PSD "Kopaonik", rašcišćeno je i sređeno srpsko vojničko groblje u selu Skočivir, veličine oko 3.500 kvadratnih metara. Samo na ovome groblju sahranjeno je blizu 500 srpskih vojnika stradalih u bitkama na Kajmakčalanu (2.521 metara nadmorske visine), u čijem je osvajanju, podsetimo, od bugarske artiljerije poginulo najmanje 5.000 naših boraca.

Sva dokumentacija o ovom groblju u Skočiviru, za koje se nije ni znalo u Srbiji i koje niko nije posetio gotovo devedeset godina, predata je Sektoru za boračko-invalidsku zaštitu Ministarstva rada i socijalne politike Republike Srbije, koji je od pre sedam godina zadužen za brigu o našim vojnim memorijalima u svetu.

Prvo groblje nalazi se u selu Grunište, na nekih pedesetak kilometara od Bitolja, a drugo na desetak kilometara od sela Budimirci, odmah na kosini iznad Studene vode. Dvodnevni svojski rad - sečenje i testerisanje visokog drveća i šiblja, grabuljanje, okopavanje, odnošenje đubreta, podizanje slomljenih i srušenih nadgrobnih ploča na postamente - urodio je plodom. Pred umornim učesnicima akcije, iz zemlje koja je mirisala na memlu i vlagu, izdigli su se spomenici na kojima se još mogu razaznati nadgrobni zapisi. Oni, pak, pričaju o veličini tih istorijskih trenutaka: vojnici koji su se ovde borili i izginuli bili su iz svih krajeva Srbije, a u smrti su bili isti: redovi, majori, kapetani, topdžije, ...

Izvor: Promozis.com

 

Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter
  • Email to a friend Email to a friend
  • Print version Print version
  • Plain text Plain text
Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter

Tagged as:

Spomenik srpskim ratnicima, Makedonija, Prvi svetski rat, Kajmakčalan, WWI tekst iz novina

Image gallery

Rate this article

0