Bačka

By
Petrovaradinska tvrđava Petrovaradinska tvrđava

Nekad je Subotica bila najveće selo Evrope. Potom je postala najmnogoljudnija varoš Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Bila je važna raskrsnica iz koje su se granali železnički koloseci na sedam strana. Danas je Subotica kapija Srbije prema Evropi. Subotičani su shvatili da turisti prvo dolaze kod njih i za to su se dobro pripremili. Starim zgradama je vraćen pređašnji sjaj. Kulturno – zabavni kalendar je popunjen mnogim svečarijama, od kojih je najatraktivnija “Dužijanca” – dani završetka žetve. Periferija Subotice izlazi na jezero Palić. Jezerski mulj je 1845. godine verifikovan kao lekovit i od tada Palić ima status lečilišta i letovališta. U blizini Palićkog jezera se nalazi Ludoško jezero, koje je poseban rezervat ptica močvarica.

Za Sombor se može reći da je grad u parku. Na teritoriji grada je posađeno 15 000 stabala, a dužina drvoreda i leja iznosi 125 kilometara. Grad je poznat po lepim zdanjima, jednom od najstarijih vojvođanskih pozorišta, Arhivu, Biblioteci i fijakerima. Somborski fijakeri su posebna priča. Fijakeristi vole da sede u kafani, a konji su im pametne životinje. Ponekad mušterija sama sedne u fijaker, ode svojim putem, a potom pusti konja koji se sam vrati do kafane gde gazda mirno ispija svoje piće.
Deo Bačke od Subotice do Sombora pripada mnogobrojnim salašima. Neki su aktivni, neki su pusti, a poneki su pretvoreni u turističke objekte. Tu se još može čuti prava tamburaška banda, probati bunjevačka kuhinja, polako, natenane. Čuveni bački ručak ima svoj red i suprotnost je zapadnjačkoj brzoj hrani.
 

Reka Tisa ulazi u Vojvodinu na njenom najsevernijem delu, teče pravcem sever – jug, ali krivuda od varoši do varoši k’o pijani bećar. Prvo poseti Kanjižu, mesto poznato po crvenoj paprici i banji koja je otvorena 1913. godine. Kanjiža je visećim mostom spojena sa Novim Kneževcem na banatskoj strani.

Prvobitno je grad Ada bio smešten na ostrvu. Kasnije je ostrvo spojeno sa kopnom ali je ime ostalo. I grad Bečej je nastao na adi. Prvo je podignuta tvrđava koja je spajala naselje na levoj i desnoj obali reke. Vremenom je grad na desnoj obali nazvan Stari Bečej, a potom samo Bečej. Na suprotnoj obali se istovremeno razvio Turski Bečej, koji je kasnije nazvan Novi Bečej. Za bečejski trg Pogača smatra se da je najlepši gradski trg u Vojvodini. Poseban ukras trga je pravoslavna crkva Svetog Đorđa, koju je oslikao Uroš Predić. Kod Bečeja se “ukrštaju” Tisa i Veliki kanal. Na kanalu se nalazi prevodnica “Šlajz” koju je konstruisao Ajfel. Bečej je glavna luka za utovar pšenice i jak poljoprivredno – industrijski centar. Nekad je Tisa zaobilazila Titelski breg sa desne strane. Potom je usled tektonskog poremećaja reka zaobišla breg sa leve strane. Legenda kaže da su Huni sahranili svog vođu Atilu zajedno sa opljačkanim blagom i da su onda preko groba preveli reku da strašni tiranin počiva u miru. Grad Titel je poznat po takmičenju u spremanju riblje čorbe. Titelska “kotlićijada” samo je deo takmičenja, koja se organizuju duž celog Dunava, kreću od Bezdana, a završavaju se u Kladovu. Alasi sa Tise kažu da u Dunavu ima jedna trećina ribe i dve trećine vode. Taj odnos u Tisi je nešto povoljniji i iznosi pola – pola. Nešto južnije, kod Slankamena Tisa se uliva u Dunav.
 

Selo Kovilj u neposrednoj blizini Novog Sada ima dve crkve i manastir Kovilj. Kažu da je manastir osnovao Sveti Sava na mestu gde je pomirio svog brata Stevana Prvovenčanog sa ugarskim kraljem Andrejom. Tokom te diplomatske misije Sveti Sava je izlečio ugarskog princa, pa mu je zahvalni vladar dozvolio da na mestu gde se nalazio njegov šator podigne crkvu. Pored manastira se svake godine organizuje “rakijada”, odnosno takmičenje za najbolju rakiju. Meštani tu svečariju nazivaju i “parastos za dud”. U Vojvodini se prave rakije od svih vrsta voća pa i mnogih vrsta povrća. Jedan od eksperata za rakiju kaže da se to piće može praviti i od starog papira, ako prethodno dobro prevri.

Iako je prvo naselje na levoj obali Dunava postojalo u neolitu, smatra se da je Novi Sad nastao krajem XVII veka kao podgrađe Petrovaradinske tvrđave. Kada su Turci proterani sa vojvođanskih prostora, Petrovaradinska tvrđava se značajno obnavlja, a istovremeno su reguliše i leva obala Dunava. Petrovaradinski šanac, odnosno Rac varoš, odnosno Novi Sad, polako postaje značajno naselje. Vremenom preuzima primat od Petrovaradina i Sremskih Karlovaca, da bi na kraju postao najznačajniji grad Vojvodine. Dok su Srbi ispod Save i Dunava ratovali sa Turcima i sa mukom stvarala prve obrise svoje države, Novi Sad je već imao oformljene sve kulturne institucije
Novi Sad je grad u kome je tradicija na najbolji način spojena sa novim vremenom. Stara Petrovaradinska tvrđava puna je mnogobrojnih galerija, a tu je i poznati restoran sa tradicionalnom kuhinjom. Nekad je tu goste zabavljao Janika Balaš sa svojim tamburašima. Tamburaši i dalje sviraju na tvrđavi, a na istom mestu se održava i spektakl moderne muzike EXIT. Iako relativno mlad, EXIT stoji u rangu sa najvećim evropskim festivalima i predstavlja najnovije i najbolje što svetska muzička scena ima da ponudi.

Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter
  • Email to a friend Email to a friend
  • Print version Print version
  • Plain text Plain text
Share on: Post on Facebook Facebook
Twitter Twitter

Tagged as:

Subotica, Palic, Sremski Karlovci, Sombor, Novi Sad, Vojvodina, Petrovaradinska tvrđava, Tisa

Rate this article

0