Priština je najveći grad Kosova i Metohije, južne srpske pokrajine u kojoj su Albanci, u februaru 2008. godine proglasili nezavisnost. Priština deli sudbinu celokupnog Kosova i Metohije. Iako nekada oblast u kojoj je stvorena prva srpska država, danas je u Prištini albansko stanovništvo većinsko, dok su Srbi locirani uglavnom u mestu Gračanica, nekoliko kilometara istočno od Prištine u kojem se nalazi i jedan od srpskih najznačajnijih istoimenih manastira. Procenjuje se da u gradu živi preko pola miliona stanovnika dok je oko 40.000 Srba iseljeno posle Nato bombardovanja. Pored Albanaca i Srba, tamo žive i Turci, Bošnjaci i Romi.

Tokom istorije, grad je bio na raskrsnici velikih osvajačkih i trgovačkih puteva, izmedju Dubrovnika i Carigrada, Beča i Atine. Nadomak Prištine su ostaci rimskog grada Ulpiana, a tokom 3. i 4. veka vizantijski car Justinijan obnavlja grad koji je tada bio jedan od najlepših gradova Ilirske Dardanije.

U blizini Prištine, na Gazimestanu se 28.juna 1389.godine odigrala čuvena Kosovska bitka izmedju turske i srpske vojske. Iako su obe strane izgubile svoje vojskovodje i povukle se sa ratišta, Turci su ovim otvorili put za dalje osvajanje Evrope i na ovim prostorima se zadržali narednih 500 godina. U gradu je sačuvano dosta objekata orjentalne arhitekture kao što su Carska džamija i Čarši džamija iz 15. veka.

Jedan od najtežih perioda u istoriji Kosova je NATO bombarovanje koje su Albanci podržali, iako su i sami stradali od NATO bombi, jer je mirovnim sporazumom uslovljeno povlačenje srpske vojske i dobijen je protektorat od strane KFOR-a. Tada počinju etnička čiščenja Srba od strane Albanaca, misteriozni nestanci ljudi (sumnje da su njihovi organi prodavani), povremeni teroristički napadi na srpsko stanovništvo. Jedan od većih progona desio se 17. marta 2004. kada je u dvodnevnim demonstracijama Albanaca uništeno oko 800 srpskih kuća i uništeno 29 crkava i manastira a više stotina Srba je napustilo svoje domove u strahu za svoj život. Danas u Prištini živi mali broj srpskog stanovništva. Posle proglašenja nezavisnosti koje država Srbija nije priznala, Priština uz podršku Evropske Unije počinje da se intenzivno razvija i gradi.

Turistima preporučujemo da obavezno posete manastir Gračanicu 10-tak km od Prištine, Gazimestan, muzej Kosova, a smeštaj mogu potražiti u hotelu „Grand“ i „Kosovski božur“.




Nacionalni park Šar planina




Šar planina

Šar planina je grandiozni centralno-balkanski masiv, na krajnjem jugu Srbije uz samu granicu sa Makedonijom i prostire se dužinom od 85 km. Obuhvata istoimeni Nacionalni park koji je poznat po visokoplaninskom endemizmu i netaknutoj prirodi.
Na površini NP, koja obuhvata 39 000 ha, dominiraju glacijalni oblici reljefa, te se ovde nalazi oko 70 glacijalnih jezera poznatih pod nazivom „gorske oči“. Geološka, morfološka i klimatska raznolikost uticala je na bogatstvo biljnog i životinjskog sveta. Na srpskom delu NP opisano je 112 biljnih zajednica čiji karakter varira od submediteranskog do subarktičkog. Nacionalni park je stanište oko 2000 biljnih vrsta, koje čine oko 56% celokupne srpske flore. Šar planina je jedan od najznačajnijih lokaliteta evropskog visokoplaninskog endemizma, na kojem je zabeleženo 332 endemita i 20 lokanih, šarskih endemita. Sa 147 vrsta dnevnih leptirova, ovaj nepregledni masiv predstavlja najbogatije područje ove vrste u Evropi. Na području NP ističe se 17 lokaliteta koji imaju status rezervata. Bogato kulturno-istorijsko nasleđe ima posebnan značaj za srpsku istoriju. Brojni su manastiri, srednjovekovna utvrđenja, naselja i grobnice. Zbog ovakvog značajnog i jedinstvenog prirodno i kulturnog nasleđa ovo područje je predloženo za međunarodnu zaštitu upućeno organizaciji UNESCO.


Brezovica

Brezovica je poznati turistički centar smešten na Šar planini na jugu Srbije. Ovo je sportsko-rekreativni kompleks koji se nalazi na visini od 900 do 2500 metara.
Ovaj visokoplaninski ambijent krase guste šume, prostrane livade i bogatstvo izvora i površinskih voda. Na najvišim delovima preovladava alpska klima, gde se sneg zadržava najveći deo godine. Povoljni klimatski uslovi stvorili su dobru podlogu za razvitak zimskog turizma. Usled dužine trajanja snežnog pokrivača, nagiba i visinske razlike pojedinih staza, Brezovica izuzetna za upražnjavanje alpskog skijanja. Kvalitetna struktura snega čini staze sigurnim i veoma brzim. Brezovica je nekada bila domaćin mnogih nacionalnih i međunarodnih takmičenja u raznim sportovima na snegu, kao i popularni centar za pripreme sportista. Danas ovo mesto čeka da bude obnovljeno i potrebno je mnogo uložiti da bi povratilo stari sjaj. Posetu Brezovici preporučujemo i tokom letnje sezone, zbog bliskog dodira sa netaknutom prirodom koju možete upoznati kroz individualne šetnje, rekreaciju i pri obilascima kulturno-istorijskih spomenika ovog kraja.

Pećka Patrijaršija

Pećka Patrijaršija nalazi se nedaleko od Peći, na ulasku u Rugovsku klisuru. Jedan je od najznačajnijih spomenika srpske prošlosti koju krasi zanimljivo zidno slikarsvo i bogata manastirska riznica. Nalazi se na UNESCO Listi Svetske kulturne baštine. U okviru manastira postoje četiri crkve iz raznih perioda i njihova zajednička priprata. Ovde se vekovima nalazilo sedište srpskih arhiepiskopa i patrijarha, te je ovo jedan od najznačajnijih spomenika srpske prošlosti. Najstarija crkva posvećena je Sv. Apostolima, podignuta je u prvoj polovini 13. veka sa željom da središte Srpske crkve bude na manje ugroženom mestu. Kao ktitori spominju se Arsenije I i Sv. Sava, od koga je potekla zamisao o gradnji. U crkvi su grobna mesta arhiepiskopa Arsenija I, Joanikija II, Sv. Save i drugih velikodostojnika Srpske crkve. Među ikonama se ističu 3 ikone iz 17. veka. Manastirska riznica jedna je od najznačajnijih srpskih zaostavština. U manastirskoj biblioteci, koja sadrži 113 rukopisa, posebnu vrednost ima čuveno Romulovo jevanđelje s kraja 14. i početka 15. veka.


Dečani

Dečani su smešteni u podnožju planine Prokletije, 21 km severozapadno od Đakovice. Nalaze se na UNESCO Listi Svetske kulturne baštine. Ističe se kao najveća sakralna građevina i najbolje očuvan srpski srednjovekovni spomenik. Manastir je podignut od 1327 do 1335. godine. Glavni graditelj hrama bio je fra Vita iz Kotora. Ktitori ove impozantne crkve su kralj Stefan Dečanski i njegov sin, car Dušan. U sklopu manastira sagrađena je i bolinica za monahe. Prvi put je zapusteo posle kosovske bitke, ali ga je ubrzo obnovila kneginja Milica. U manastiru je dugo postojala škola za prepisivanje i ukrašavanje knjiga. Grandiozni živopis ima preko hiljadu kompozicija koje su veoma dobro očuvane. U samoj crkvi, ispred oltara nalaze se dva sarkofaga. U jednom se nalaze mošti SV. Stefana Dečanskog smeštene u ćivot koji je manastiru poklonio 1849. godine knez Aleksandar Karađorđević. U drugom kovčegu se nekada nalazilo telo Jelene, sestre Stefana Dečanskog. Manastir danas poseduje svakako najbogatiju crkvenu riznicu u Srbiji.Ovo je arhitektonski složena, reprezentativna građevina i jedna je od najraskošnijih srpskih crkava iz srednjeg veka. Značajnu vrednost crkve čini njena kamena dekorativna plastika koja se utapa u monumentalnost hrama. Dečani su jedna od retkih srpskih srednjovekovnih crkava u kojem je u celosti sačuva prvobitni kameni ikonostas, kao i ikone iz XIV veka. Riznica ovog manastira jedna je od najbogatijih koja čuva stare rukopise, knjige i crkvene predmete od neprocenjive vrednosti.


Đurđevi Stupovi

Manastir je podignut 1170 -74. godine kao zadužbina Stefana Nemanje. Po predanju on je hram sagradio u znak zahvalnosti Sv. Đorđu što ga je oslobodio iz pećine - tamnice u koju su ga braća zatočila. Velelepna crkva, kao i ceo manastir sagrađen je na samom vrhu brda, tako da dominiraju okolinom, što im daje veličanstven izgled. Manastir je postradao u jednoj eksploziji, ali se obnavlja zahvaljujujući bratstvu koje se obnovilo pre nekoliko godina.

..........
.......................................................
..................................................
......................................................................

Bogorodica Ljeviška

Crkva Bogorodica Ljeviška nalazi se u starom delu grada Prizrena. Uvrštena je na UNESCO Listu Svetske kulturne baštine kao ekstenzija Visokih Dečana. Izgrađena je 1307. godine kao zadužbina srpskog kralja Milutina. Ova prizrenska crkva je još jedna u nizu od četrdeset zadužbina svetog kralja Milutina. Bogorodica Ljeviška je prvorazredni spomenik podignut u duhu vizantijskog graditeljstva. Pod turskom vladavinom crkva je pretvorena u džamiju. Tek 1918. god. hram je vraćen Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Crkva predstavlja jedan od najboljih primera kasno vizantijske arhitekture. Značaj ovog spomenika leži u arhitektonskim vrednostima i lepoti fresaka. Ovo je petobrodna crkva koju karakterišu razne vrste svodova kao i dva sloja fresaka, koje čine esenciju umetničke zaostavštine ove zadužbine. Freske su harmoničnih i vedrih boja sa težnjom ka dramatičnosti kontrasta, i predstavljaju novi umetničku celinu srpske slikarske umetnosti s početka XIV veka.


Gračanica

Manastir Gračanica je jedan od najlepših i najočuvanijih spomenika srpske srednjovekovne umetnosti pod zaštitom UNESCO-a. Nalazi se u istoimenom selu na 9 km od Prištine. Ovaj predivni hram podigao je 1321. godine kralj Milutin kao svoju poslednju zadužbinu. Od manastirskog kompleksa sačuvana je samo crkva koja predstavlja vrhunsko delo kasnovizantijske arhitekture. Gračanica je veoma često kroz svoju istoriju rušena ali uporno i obnavljana, kao simbol srpstva i vekovne borbe za Kosovo. ovde se nalaze čuveni portreti kralja Milutina i kraljice Simonide. U manastiru je 1539. godine osnovana je štamparija, ali je samo nekoliko knjiga sačuvano do danas. spred oltara je ćivot sa moštima Sv.Stefana novog - ikonobranitelja, koji je postradao u 8. veku od ikonobornih jeretika u Carigradu. Danas se unutar manastira nalazi značajna zbirka ikona, među kojima je najstarija Hrista Milostivog iz XIV veka, jedinstvena po svojim dimenzijama (269x139). Nakon obilaska Gračanice preporučujemo vam i oblizak Gazimestana, mesta na kojem je bio čuveni Kosovski boj 1389.godine.